بهشت دل

من می نویسم به امید اینکه روزی عابر ناشناسی از این کوچه بگذرد و احساس کند پاسخ سوالش را یافته یا لااقل در این کره ی خاکی یکی هست که مثل او فکر می کند

نامه‌ای به دوست (۵) - اتوپیا
ساعت ۳:٠٦ ‎ب.ظ روز ٩ اردیبهشت ۱۳۸٥  کلمات کلیدی: نامه ، طنز ، اخلاق ، اقبال لاهوری

محضر مبارک برادر سیاوش (انارا... برهانه) ولی‌امر کل ارمنی‌های اتاق ۱۰۴:

 از آنجا که انصافا این دفعه پاسخ به استفتائات جنابعالی خیلی به درازا کشید فلذا از همین تریبون مقدس برای بیان عقاید و مواضع حقه‌ی خویش استفاده می‌کنم. شاید بار چهارم است که برای جواب دادن به سوال شما دست به قلم شده‌ام و باز آنچه نوشته‌ام راضی‌ام نمی‌کند. چرا که بحث با مثال جا می‌افتد و من هر مثالی بزنم به یک طایفه بر می‌خورد.
در مرقومه‌ی مبارکتان شعری از جناب قیصر امین پور را یادآور شده بودید که :

خدا روستا را
بشر شهر را ...
ولی شاعران
               آرمانشهر را آفریدند
که در خواب هم
خواب آن را ندیدند

و بعد در کمال سادگی از حقیر پرسیده بودید که آیا در خواب٬ آرمانشهر را دیده‌ام؟

اتوپیا یا آرمانشهر یا مدینه‌ی فاضله٬ رویای همه‌ی انسانهای ایده آل گراست از افلاطون گرفته تا سید محمد. در این جنگل بزرگی که ما در آن زندگی می‌کنیم و به زیبایی نام «دنیا» را بر آن نهاده‌اند٬ متفکران و فلاسفه باید هم دلشان را به این رویاها خوش کنند... این یک واقعیت است که دنیا را انسانهای اندیشمند اداره نمی‌کنند. کافیست کمی به دور و بر خودمان نگاه کنیم! حالا ممکن است گاهی دری به تخته ای بخورد و یک آدم عاقل در یک گوشه از جهان به قدرت برسد اما نادانان فضا را چنان بر او تنگ می کنند که هیچ کاری از پیش نمی برد.
حافظ بسیار بهتر از افلاطون واقعیت دنیای ما را فهمید:
آدمی در عالم خاکی نمی آید به دست
عالمی از نو بباید ساخت وز نو آدمی

قصدم به هیچ وجه ناامید کردن شما نیست. بلکه همه‌ی ما باید برای بهتر کردن دنیایمان تلاش کنیم. در درجه ی اول به خاطر خودمان و در درجه ی بعد به خاطر فرزندانمان. روزگاری من شعارم این بود که هرکس اگر گلی بکارد دنیا گلستان می‌شود. به همین دلیل سعی می‌کردم در اطراف خودم تغییراتی ایجاد کنم، امروز هم اگر شرایط ساختن و تربیت کردن برایم فراهم شود  کار دیروز را ادامه می دهم ، ولی باید به یک واقعیت مهم اشاره کنم که  زندگی در غرب مرا با آن  آشنا کرد:
اگر جامعه اصلاح شود فرد هم رشد می‌کند اما رشد فردی (به تنهایی)موجب اصلاح جامعه نمی‌شود۱. جامعه ...جامعه ...جامعه ... حاکمیت قانون

خدا رحمت کند اقبال لاهوری را:

غربیان را: زیرکی راز حیات           شرقیان را عشق راز کاینات

اگر بتوان روزی این زیرکی (جامعه‌ی مدنی) و عشق (عرفان) را یک جا جمع کرد شاید دیگر آرمانشهر یک رویا نباشد. اما تا آن روز برسد ما شاعران باید شعرمان را بسراییم و شما هم می‌توانید با «کیک زرد» مشغول باشید... حرف بسیار است و فرصت کم۲.

----------------------------

پی نوشت:

۱- در تعالیم و فرهنگ ما همیشه روی این موضوع تاکید کرده‌اند که فرد اگر خودش را بسازد جامعه اصلاح می‌شود. این حرف درست اما غیر عملی است چون خیلی افراد یا حال ندارند یا گوششان بدهکار نیست و «تمایل به بی‌نظمی بیشتر» دارند. حاکمیت قانون در جامعه باعث می‌شود که همه تن به اصلاحات بسپارند. البته به شرطی که «یک» قانون در جامعه حاکم باشد و راه برای اصلاح قانون باز باشد.

۲- مطالعه‌ی تاریخ انقلاب فرانسه بسیار ارزشمند است. کاش در دانشگاههای ایران اجازه می‌دادند که تاریخ انقلاب فرانسه تدریس شود. همزمان با انقلاب فرانسه و پس از آن متفکران بزرگی مثل ولتر، زولا، مونتسکیو و هوگو به پیشنهاد قوانین و قراردادهای اجتماعی برای اصلاح جامعه روی آوردند. این عقاید مورد بحث و چالش جدی قرار می‌گرفت.  همین موضوع پس از انقلاب آمریکا هم تکرار شد، یعنی نخبگان و روشنفکران در تغییر ساختار جامعه نقش اساسی را داشتند. اینطور نبود که چند نفر پشت درهای بسته بنشینند و برای چندین میلیون تصمیم بگیرند و به هیچ جا هم پاسخگو نباشند.


 
آبروی ما ز نام مصطفی است
ساعت ۳:٥٩ ‎ب.ظ روز ٢٢ بهمن ۱۳۸٤  کلمات کلیدی: اسلام ، قرآن ، اقبال لاهوری

محمد (ص) نقطه‌ی اتفاق همه‌ی مسلمانان است. احترام به محمد (ص) یعنی احترام به یک پنجم انسانهای جهان و هر نوع زبان‌درازی و یاوه گویی یعنی توهین به ۲۰ درصد ساکنان کره‌ی خاکی.

برای اطلاع دوستانی که نسبت به رخدادهای اخیر حساسیت چندانی ندارند عرض می‌کنم که بنا به آیات متعددی از قرآن احترام به پیامبر حتی در بردن نام ایشان واجب است ۱-۳ . همین چند لحظه پیش CNN  داشت با شخصی به اسم امام هندی که او را امام جماعت واشنگتن معرفی می‌کرد درباره کاریکاتورها مصاحبه می‌کرد. این آقا مخالف اعتراضهای اخیر بود و معتقد بود که «مسلمانان باید با بحثهای روشنفکرانه محمد (ص) را به غربی‌ها معرفی کنند.» البته هیچ کس خشونت و آتش زدن پرچم و سفارت‌خانه‌ی کشورهای دیگر را تحسین نمی‌کند اما بحث و گفتگو هم وقتی فایده دارد که طرف مقابل گوش شنوا داشته باشد. وقتی روزنامه‌های دیگر هم می‌آیند و این کاریکاتورها را چاپ می‌کنند یعنی همین که ما می‌گوییم درست است و شما مسلمانها یک مشت آدم عقب مانده‌ی تروریست هستید. آقای امام هندی! تا تو بیایی از سر جایت بلند شوی اینها دهها فیلم و کتاب و مقاله ساخته‌اند.

این لکه‌ی ننگی برای اروپاست که به اسم آزادی بیان احساسات این همه انسان را جریحه دار می‌کند. بسیار واضح است که چاپ این کاریکاتورها با برنامه‌ریزی قبلی و با هدف شکستن تقدس پیامبر و زمینه‌سازی برای رواج سکولاریزم در میان امت اسلام صورت گرفته است. اینها از هر فرصتی برای ضربه زدن به اسلام استفاده می‌کنند. یادتان نرود که بعد از ۱۱ سپتامبر٬ برلوس‌کونی نخست وزیر ایتالیا گفت دوباره جنگهای صلیبی را آغاز می‌کنیم. ۱۷ سال قبل یک بزرگمرد احساس وظیفه کرد و در مقابل سلمان رشدی ایستاد. امت خواب آلوده‌ی اسلام را بیدار کرد و به آنها فهماند که نباید در مقابل این توهین ها منفعل باشند. اروپا هم تا توانست به سلمان رشدی جایزه داد و با تبلیغات فراوان او را که نویسنده‌ی متوسطی بود تا حد یک نابغه بالا برد... اروپا با این کارها امنیت جهان را به خطر می‌اندازد. اروپا باید اسلام را به عنوان یک واقعیت بپذیرد و دست از لجاجت بردارد. محمد (ص) افتخار ما٬ آبروی ما و خط قرمز ماست.

در دل مسلم مقام مصطفی است

آبروی ما ز نام مصطفی است

 

۱- سوره‌ی بقره آیه‌ی ۱۰۴: اى افراد باایمان‏! [هنگامى که از پیغمبر تقاضاى مهلت براى درک آیات قرآن مى‏کنید] نگویید: (راعنا)؛ بلکه بگویید: (انظرنا). [زیرا کلمه اول‏، هم به معنى (ما را مهلت بده‏!)، و هم به معنى (ما را تحمیق کن‏!) مى‏باشد؛ و دستاویزى براى دشمنان است‏.] و [آنچه به شما دستور داده مى‏شود] بشنوید! و براى کافران [و استهزاکنندگان‏] عذاب دردناکى است‏.

۲-  سوره‌ی احزاب آیه‌ی۵۶:  خدا و فرشتگانش بر پیامبر درود مى‏فرستد؛ اى کسانى که ایمان آورده‏اید، بر او درود فرستید و سلام گویید و کاملاً تسلیم [فرمان او] باشید.

۳- سوره‌ی حجرات آیه‌ی۱:اى کسانى که ایمان آورده‏اید! چیزى را بر خدا و رسولش مقدّم نشمرید [و پیشى مگیرید]، و تقواى الهى پیشه کنید که خداوند شنوا و داناست‏!


 
موج خون او چمن ایجاد کرد
ساعت ٥:۱۸ ‎ب.ظ روز ٩ بهمن ۱۳۸٤  کلمات کلیدی: عاشورا ، اقبال لاهوری

بسیاری از انسانهای به ظاهر عاقل و دوراندیش حسین را نصیحت می‌کردند که خودش و خانواده‌اش را به کشتن ندهد. یک بیعت مصلحتی با یزید بکند بعد هرچقدر دلش خواست به بنی‌امیه فحش بدهد٬ یا برود به خراسان به جایی که دور از دسترس باشد عده‌ای را دور و بر خودش جمع کند به تدریج حکومتی راه بیندازد و سپاهی جمع و جور کند... اما حسین یک جمله گفت:

مثلی لایبایع مثله ... کسی مثل من هیچ گاه با کسی مثل یزید بیعت نمی‌کند.

امروز هم خیلی از انسانهای به ظاهر عاقل می‌گویند: چرا ملت ما هرسال دو ماه کار و زندگی‌اش را ول می‌کند و به سر و سینه می‌زند؟ می‌گویند: ماجرای کربلا یک واقعه‌ی عاطفی بود که تمام شد و رفت. عده‌ای هم که دوست دارند هر سنت مذهبی را که این ملت دارد از بدعت‌های صفویه به شمار آورند می‌گویند: این عزاداری ها٬ کار صفوی هاست!

تاریخ بشریت چند صفحه‌ی افتخارانگیز بیشتر ندارد نمی‌دانم چرا عده‌ای می‌خواهند همین چند صحنه را هم از تاریخ بگیرند. اگر حرکت امام حسین را دقیق بررسی کنیم رمز و رازهای بی‌شماری کشف می‌کنیم. هر کدام از ۱۰۵ شهید کربلا نماد قشری از انسانها هستند. همه جور آدمی در این سپاه کوچک می‌بینیم. از کودک سه روزه (یا ۶ ماهه) گرفته تا پیرمرد نود و چند ساله... از نصرانی تازه مسلمان گرفته تا صحابه‌ی رسول اکرم... از هفهاف ایرانی گرفته تا جون حبشی ... از فرمانده سپاه یزید گرفته تا فرمانده‌ی لشگر علی در جنگ صفین...جمع شدن این گروه با همه‌ی تفاوتها حول محور امام حسین یک دنیا حرف و پیام دارد.

علامه محمد اقبال لاهوری (-->زندگی‌نامه) سنی مذهب است. در کتاب «رموز خودی و اسرار بی‌خودی» تحلیل زیبایی از قیام اباعبدالله ارائه می‌دهد. او با مقدمه‌ای در مقایسه‌ی عشقِ ‌بی‌پروا و عقل مصلحت اندیش آغاز می‌کند:

مومن ازعشق است وعشق از مومن است
عشق را ناممکن ِ ما٬ ممکن است
عقل چون باد است ارزان در جهان
عشق کمیاب  و بهای او گران
عقل محکم از اساس چون وچند
عشق عریان از لباس چون وچند
عقل می گوید که خود را پیش کن
عشق گوید امتحان خویش کن
عقل گوید شاد شو آباد شو
عشق گوید بنده شو آزاد شو

سپس به واقعه‌ی عاشورا اشاره می‌کند. ابتدا با بیانی شیوا به توصیف امام می‌پردازد که قدر و پایه‌اش به کیوان می‌رسد و تفسیر آیه‌ی «و فدیناه بذبح عظیم» است:

آن شنیدستی که هنگام نبرد
عشق با عقل هوس پرور چه کرد
آن امام عاشقان پور بتول
سرو آزادی ز بستان رسول
الله الله بای بسم الله پدر
معنی ذبح عظیم آمد پسر
سرخ رو عشق غیور از خون او
شوخی این مصرع از مضمون او
در میان امت آن کیوان جناب
همچو حرف قل هو الله در کتاب

در ادامه می‌گوید امام حسین وقتی دید که خلیفه به اسلام و قرآن عمل نمی‌کند به پا خاست و سرزمین کربلا را لاله باران کرد. اگر او دنبال سلطنت بود با خانواده و کودکان خود به راه نمی‌افتاد. موج خون او سالهای سال است که چمن زار ما را آباد کرده و اسلام را زنده و مصون نگه داشته:

چون خلافت رشته از قران گسیخت
حریت را  زهر اندر کام ریخت
خاست آن سرجلوه‌ی خیرالامم
چون سحاب قبله باران در حرم
بر زمین کربلا بارید و رفت
لاله در ویرانه‌ها کارید و رفت
موج خون او چمن ایجاد کرد
تا قیامت قطع استبداد کرد
بهر حق در خاک و خون غلطیده است
پس بنای لا اله گردیده است
مدعایش سلطنت بودی اگر
خود نکردی با چنین سامان سفر

تیغ بهر عزت دین است وبس
مقصد او حفظ آیین است و بس
ما سوا الله را مسلمان بنده نیست
پیش فرعونی سرش افکنده نیست
خون او تفسیر این اسرار کرد
ملت خوابیده را بیدار کرد
نقش الا الله بر صحرا نوشت
سطر عنوان نجات ما نوشت
رمز قران از حسین آموختیم
ز آتش او شعله ها اندوختیم
تار ما از زخمه اش لرزان هنوز
تازه از تکبیر او ایمان هنوز
ای صبا ای پیک دور افتادگان
 اشک ما بر خاک پاک او رسان