بهشت دل

من می نویسم به امید اینکه روزی عابر ناشناسی از این کوچه بگذرد و احساس کند پاسخ سوالش را یافته یا لااقل در این کره ی خاکی یکی هست که مثل او فکر می کند

زیارت امامان - گفتگو با مردگان
ساعت ٩:٢۳ ‎ق.ظ روز ۱٠ دی ۱۳٩٠  کلمات کلیدی:

دوست محترمی چند روز پیش سوالی مطرح کردند:

"همیشه برایم این سئوال مطرح بوده که چرا باید  یک انسان را که از دنیا رفته و خود بنده خداست مستقیم خطاب نیازهای خود قرار دهیم  و آیا این به نوعی شرک نیست. اگر بگوئیم خدایا  بخاطر این فرد ما را ببخش , قابل قبول تر است  واز شرک دورتر .ولی در بسیار ی از موارد اصل را فراموش کرده ایم. برایم همیشه این سئوال مطرح است که جایی که میتوان یا الله گفت یا زهرا و یا ابوالفضل  گفتن ,  شرک نیست؟ این به معنی بی ارزش کردن این بزرگان نیست و شاید اگر خود این بزرگان دین نیز الان بودند ما  را منع میکردند. پناه میبریم به خدا و از او هدایت می طلبیم"

 

سوال خوب و مهمی است. این سوال به زبانهای مختلف مطرح شده و خیلی از دانشمندان شیعه به آن جواب داده اند. من به احترام این دوستمان در حد توانم مطالبی می نویسم و به تدریج لینک هایی برای تحقیق بیشتر معرفی می کنم. از خوانندگان محترم هم تقاضا می کنم نظرات ارزشمند خود را دریغ نکنند.

به نظرم از 5 زاویه باید به این سوال پاسخ داد. البته برخی از موارد زیر شاید مستقیما به سوال دوستمان مربوط نباشد اما با عنوان این مطلب هم خوانی دارد.

 

 1- مفهوم شرک:

شرک یعنی چیزی را همتای خدا و در ردیف او قرار دادن و البته انواعی دارد. در زیارت امامان بارها بر این نکته تاکید می شود که آنها بنده خدا هستند و به سوی خدا فرا می خوانند. مثلا در زیارت جامعه کبیره می گوییم:

الَى اللهِ تَدْعُونَ وَ عَلَیْهِ تَدُلُّونَ وَ بِهِ تُؤْمِنُونَ وَ لَهُ تُسِلِّمُونَ وَ بِاَمْرِهِ تَعْمَلُونَ وَ إلَى سَبِیلِهِ تَرْشُدُونَ.

شما امامان به سوى خدا دعوت مى کنید و به او دلالت مى کنید و به او ایمان دارید و تسلیم او هستید و مردم را به راه او ارشاد مى نمایید». در این شش جمله تمام ضمیرها به خداوند باز مى گردد. با این تعریفی که از شرک ارائه شد وقتی امامان را دعوت کنندگان به سوی خدا بدانیم جایی برای شرک باقی نمی ماند.1 

2- امامان: بندگان برگزیده خدا

شکی نیست که انسان برای رسیدن به مقصد هم نقشه راه می خواهد و هم راه نما. مقصد خداست، نقشه راه، قران و راه نما و الگو پیامبر و امامان و همه اولیا صالح خدا. از ویژگی های ارزشمند مکتب شیعه این است که نوعی رابطه عاطفی با امامان شکل می گیرد، مثلا نگاه کنید مردم ما چه ارادتی به امام علی (ع) دارند. این رابطه عاطفی برای آنها که اهل عمل باشند زمینه ساز تلاش برای پیروی و شبیه شدن به امامان می شود.

 

3- زیارت مردگان

بزرگان دین ما خود به زیارت مردگان می رفتند. مثلا حضرت فاطمه زهرا(س) ، هر جمعه به زیارت قبر عموى خود حضرت حمزه مى رفت ودر آنجا نماز مى خواند و گریه مى کرد. احادیث متعددی از پیامبر اکرم نقل شده مبنی بر ثواب زیارت قبر پیامبر پس از مرگ ایشان. احادیث زیادی هم وارد شده که انسان را دعوت به زیارت درگذشتگان کرده تا یاد مرگ در دل ها زنده بماند.

 

4- مردگان شنوا هستند

پیامبر اکرم (ص) در جنگ بدر وقتی که اجساد مشرکین را در چاهی انداخت بالای آن چاه ایستاد و شروع کرد به گفتگو با مردگان. یکی از صحابه گفت یا رسول‌الله با مردگان حرف می‌زنی؟ پیامبر فرمود: آنها از شما شنواترند. هم چنین پیامبر اکرم(ص) بارها به قبرستان بقیع می‌رفت و به مردگان سلام می فرمود. 

 

5- مراکز آموزش علم:

در طول تاریخ قبور امامان و اولیا خدا تبدیل به مراکز تجمع شیعیان و آموزش علم شده. مثلا حوزه نجف 1000 سال است که رونق دارد و دانشمندان بزرگی را تربیت کرده. عده ای از بزرگان هم مجاورت قبور امان را برای تهذیب نفس برگزیده اند. بسیار افرادی بوده اند که در یک سفر زیارتی با یکی از این انسانهای خوب ملاقات کرده اند و متحول شده اند:

دست به دامان توکل زدند

بر همه واسطه ها پل زدند

دیدن شان دیدن باغ بهشت

خوب ترین خاطره سرنوشت

 

 پی نوشت (به تدریج کامل می شود):  

1- توسل به پیامبر و امامان از مصادیق عمل به دستور خداوند است که در قرآن فرموده وابتغوا الیه الوسیله. ما را امر فرموده به پیدا کردن رابطه اى که بین ما و او اتصال کند. (توسل و وسیله از یک ریشه هستند.) ترجمه المیزان آیه 35 سوره مائده و بحث روایتی در پایان صفحه (ترجمه تفسیر المیزان جلد 5 صفحه : 546) را ملاحظه بفرمایید.

 

احادیث مربوط به زیارت اهل قبور در کتب اهل سنت


حاکم نیشابورى مى گوید : سند و راویان این حدیث تماماً ثقه هستند. مصنف عبدالرزاق 3: 572 - مستدرک حاکم ، ج 1 ،377 - السنن الکبرى 4 ، 131 - تمهید شرح مو طا ، 3 ، 234 - و از خلیفه ثانى و عبدللَّه بن عمر نیز نقل شده که به هنگام بازگشت از سفر ، ابتداء قبر پیامبر ( ص ) را زیارت مى کردند شفاء السقام ، ص44 وفاء الوفاء 4 ،